نوار مغز یا الکتروانسفالوگرام (EEG) چیست؟ و چه چیزی را نشان میدهد ؟

نوار مغز یا الکتروانسفالوگرام (EGG)، آزمایشی غیرتهاجمی است که به تشخیص صرع و بیماری‌های دیگری مانند اختلالات خواب کمک می‌کند. در ادامه، شما را با هر آنچه که باید درباره این آزمایش بدانید، مانند کاربردها، عوارض و نکاتی که باید قبل و بعد از آن رعایت کنید، آشنا می‌کنیم.

الکتروانسفالوگرام

نوار مغز یا الکتروانسفالوگرافی EEG چیست؟

آزمایش نوار مغز (EEG)، آزمایشی بدون درد و ایمن برای ارزیابی شرایط عصبی مانند صرع و زوال عقل محسوب می‌شود. همچنین پزشکان از این آزمایش برای درک فعالیت مغز پس از آسیب مغزی یا تومور مغزی استفاده می‌کنند. در این آزمایش، الکترودهایی برای ضبط سیگنال‌های الکتریکی سلول‌های مغزی به سر بیمار متصل می‌شوند. نوار مغز انواع مختلفی دارد و نوع معمولی آن معمولا حدود 1 ساعت طول می‌کشد.

نوار مغز چه چیزی را نشان می دهد؟

نوار مغز فعالیت الکتریکی مغز را نشان می‌دهد. پزشکان از این آزمایش اغلب برای مشاهده فعالیت تشنج و ارزیابی خطر تشنج استفاده می‌کنند. همچنین این آزمایش می‌تواند فعالیت غیرعادی ناشی از آسیب مغزی، تومور مغزی، عفونت، سکته مغزی و اختلالات خواب ناشی از تشنج را نشان دهد.

نوار مغزی برای چه بیماری هایی کاربرد دارد؟

الکتروانسفالوگرام می‌تواند در درک بیماری‌های زیر به پزشکان کمک کند:

  • صرع: صرع به تشنج عصبی گفته می‌شود که در یکی از بخش‌های مغز رخ می‌دهد. تشنج مکرر به علت فعالیت غیرعادی مغز، مهم‌ترین علامت این بیماری محسوب می‌شود. پزشک با کمک نوار مغز، می‌تواند نوع صرع را تشخیص دهد
  • اختلالات خواب: اختلالات خواب می‌توانند عملکردهای شناختی افراد را مختل کنند و روی سلامت جسمی یا روانی و کیفیت زندگی آن‌ها به‌صورت قابل توجهی تأثیر بگذارند. این آزمایش می‌تواند به تشخیص نارکولپسی، بی‌خوابی، آپنه خواب، فلج خواب و سندرم پاهای بی‌قرار کمک کند
  • آسیب تروماتیک مغزی: زمانی که نیرویی قوی به سر وارد شود، فرد ممکن است دچار آسیب سر یا آسیب تروماتیک مغزی و به‌تبع آن، اختلال موقتی یا دائمی در عملکرد شناختی، جسمی و روانی اجتماعی شود. زمانی که فردی دچار این آسیب شود، پزشکان ممکن است از این آزمایش برای بررسی و نظارت بر عملکرد شناختی استفاده کنند
  • عفونت یا التهاب مغز: التهاب مغز یا آنسفالیت ممکن است پس از عفونت ویروسی رخ دهد یا ناشی از حمله سیستم ایمنی به بافت‌های مغز باشد. نوار مغز می‌تواند ناهنجاری‌های فعالیت مغز را در افراد مبتلا به آنسفالیت که دچار تشنج می‌شوند، نشان دهد
  • زوال عقل: کاهش توانایی‌های شناختی مانند فراموشی و اختلال در توانایی تصمیم‌گیری از علائم زوال عقل به شمار می‌روند. زوال عقل ناشی از آسیب سلول‌های مغزی است و نوار مغز می‌تواند فعالیت غیرعادی مغز را تشخیص دهد. همچنین زوال عقل خطر تشنج را افزایش می‌دهد و این آزمایش می‌تواند نشان دهد که آیا فرد مبتلا به زوال عقل دچار تشنج شده است یا خیر
  • بیماری نورودژنراتیو: آلزایمر متداول‌ترین بیماری نورودژاتیو است. بیماری پارکینسون، هانتینگتون و ام‌اس از دیگر بیماری‌های نورودژنراتیو محسوب می‌شوند
  • تومور مغزی: تومور مغزی به رشد سلول‌های غیرعادی در مغز و دیگر بخش‌های سیستم عصبی مرکزی مانند ستون فقرات گفته می‌شود. تومور مغزی می‌تواند روی توانایی انجام عملکردهایی مانند تفکر، گفتار، حرکت و حافظه تأثیر بگذارد. پزشک ممکن است از نوار مغزی برای تشخیص فعالیت غیرعادی مغز و ارزیابی خطر تشنج در افرادی که دچار تومور مغزی هستند، استفاده کند
  • سکته مغزی: اگر سطح اکسیژن در مغز به علت خونریزی یا مسدودشدن رگ‌های خونی کاهش یابد، فرد ممکن است دچار سکته مغزی شود. پزشک با کمک این آزمایش می‌تواند بفهمد که علائم فرد ناشی از سکته مغزی است یا خیر
  • شرایط متابولیکی که روی بافت مغز تأثیر می‌گذارند: شرایط متابولیکی مانند دیابت، نوع 2 و 3 بیماری گوچر، فنیل کتونوری، اختلال میتوکندری و اسیدمی گلوتاریک نوع 1 می‌توانند باعث تجمع مواد شیمیایی شوند و به‌تبع آن، به مغز آسیب برسانند. پزشکان با استفاده از نوار مغز، می‌توانند شرایط متابولیکی تأثیرگذار بر مغز را درک کنند
  • شرایط هورمونی که روی بافت مغز تأثیر می‌گذارند: شرایط هورمونی یا اختلالات غدد درون ریز مانند پرکاری تیروئید، کم‌کاری تیروئید، سندرم کوشینگ، آکرومگالی و دیابت می‌توانند سطح هورمون‌ها را در بدن افزایش و کاهش دهند. در برخی اوقات، این بیماری‌ها می‌توانند روی بافت مغز تأثیر بگذارند و باعث ایجاد تومور مغزی شوند. پزشک ممکن است از نوار مغز برای درک شرایط هورمونی تأثیرگذار بر مغز استفاده کند

نوار مغزی برای چه کسانی مفید است؟

این آزمایش به تشخیص دکتر مغز و اعصاب و دکتر روان پزشک تجویز و برای افرادی که دچار تشنج یا دیگر علائم اختلالات عصبی می‌شوند، مفید باشد. ازآنجایی‌که این آزمایش ایمن و بدون درد است، پزشک می‌تواند آن را برای بسیاری از افراد تجویز کند.

نوار مغزی کودکان

نوار مغزی می‌تواند برای کودکانی که دچار تشنج، آپنه خواب، عفونت مغزی یا تومور مغزی شده‌اند، مفید باشد. پزشک معمولا این آزمایش را برای کودکانی که دچار تأخیر در رشد شده‌اند یا علائمی مانند ازدست‌دادن هوشیاری یا حرکت یا رفتار غیرعادی را تجربه می‌کنند، تجویز می‌کند. پزشک با کمک این آزمایش، می‌تواند بفهمد که آیا تشنج یا دیگر بیماری‌های مغزی علت این علائم هستند یا خیر.

الکتروانسفالوگرام

تفسیر نوار مغزی

نتایج آزمایش خود را به پزشک مغز و اعصاب نشان دهید تا آن‌ها را تفسیر کند. اگر پزشک بگوید که نتایج عادی هستند، به این معنی است که الگوهای امواج مغزی شما غیرعادی نیستند و دچار تشنج نشده‌اید. حتی اگر دارای سابقه تشنج یا صرع باشید، ممکن است نتایج آزمایش عادی باشند؛ بنابراین، بهتر است تفسیر نوار مغزی را به پزشک معتبری بسپارید.

آیا نوار مغزی برای بدن مضر است؟ (عوارض نوار مغزی)

آزمایش الکتروانسفالوگرام برای بسیاری از افراد ایمن است و عوارض خطرناکی ندارد. تشنج در افراد مبتلا به اختلال تشنج یکی از عوارض نادر این آزمایش است. تشنج ممکن است به علت تنفس عمیق یا نورهای چشمک‌زن رخ دهد. همچنین اگر فرد داروهای خود را پیش از آزمایش مصرف نکند، ممکن است دچار تشنج شود. اگر در طول آزمایش دچار تشنج شوید، پزشک از داروهای ضدتشنج، اکسیژن و تجهیزات ایمنی استفاده خواهد کرد.

نکات قبل از دادن نوار مغز

حتما نکات زیر را پیش از انجام این آزمایش رعایت کنید:

  • ازآنجایی‌که مدتی در طول آزمایش روی صندلی خواهید نشست یا دراز خواهید کشید، لباس راحتی بپوشید
  • از استفاده از گوشواره‌های بزرگ خودداری کنید
  • به مدت 6 تا 12 ساعت پیش از آزمایش، از نوشیدن قهوه، چای، نوشابه و هر گونه نوشیدنی یا غذای دارای کافئین خودداری کنید
  • یک روز قبل از آزمایش، روزه نگیرید: اگر چیزی پیش از آزمایش نخورید، قند خون ممکن است کاهش یابد و روی نتایج آزمایش تأثیر بگذارد
  • اگر داروهایی مانند داروهای بدون نسخه، مکمل‌ها یا داروهای گیاهی را مصرف می‌کنید، حتما به پزشک اطلاع دهید: برای مثال، داروهای آرام‌بخش می‌توانند روی نتایج آزمایش تأثیر بگذارد؛ بنابراین، نباید آن‌ها را پیش از آزمایش مصرف کنید
  • اگر می‌دانید که پزشک از شما خواهد خواست دارویی آرام‌بخش را در طول آزمایش مصرف کنید، از فردی بخواهید که شما را پس از آزمایش به خانه ببرد
  • اگر قرار است که چندین ساعت در بیمارستان یا مرکز نوار مغزی بمانید و پزشک از شما خواسته است که از خوابیدن خودداری کنید، حتما چیزی مانند کتاب را با خود به بیمارستان ببرید. اگر می‌خواهید از گوشی همراه، تبلت یا لپ‌تاپ استفاده کنید، ابتدا با پزشک مشورت کنید
  • اگر قرار است که در طول آزمایش بخوابید، پزشک ممکن است از شما بخواهد که شب قبل از آزمایش فقط 4 الی 5 ساعت بخوابید یا اصلا نخوابید
  • موهای خود را شب قبل از آزمایش یا صبح روزی که آزمایش انجام خواهد شد، به‌خوبی بشویید و مطمئن شوید که روغنی نیستند؛ زیرا، موهای روغنی می‌توانند چسباندن الکترودها را به پوست سر شما دشوار کنند. همچنین از استفاده از اسپری مو و دیگر محصولات آرایش مو خودداری کنید

نکات بعد از دادن نوار مغز

پس از پایان این آزمایش، می‌توانید فعالیت‌های روزمره خود را انجام دهید. اگر چسبی در موهای شما باقی مانده است، می‌توانید موهای خود را بشویید. اگر قرمزی یا تحریک پوست را در محل قرارگیری الکترودها مشاهده می‌کنید، نیازی به نگرانی نیست؛ زیرا، این علائم موقتی هستند.

تفاوت نوار مغز سالم و ناسالم

نوار مغز سالم یکنواخت به نظر می‌رسد و هیچ‌گونه ناهنجاری در ارتفاع، عرض و سرعت هر موج وجود ندارد. حتی افراد آموزش‌ندیده نیز می‌توانند ناهنجاری‌های نوار مغز ناسالم را تشخیص دهند؛ زیرا، ناهنجاری‌ها باعث قطع الگوی یکنواخت و تکراری امواج می‌شوند.

هزینه نوار مغز

هزینه نوار مغز به شرکت بیمه، نوع آزمایش، مرکزی که آزمایش در آن انجام خواهد شد و شهر شما بستگی دارد. همچنین اگر برای انجام آزمایش باید در بیمارستان بستری شوید، هزینه آن را نیز در نظر بگیرید.

مرکز نوار مغزی EEG در پزشک اول

اگر به دنبال مرکز معتبر برای انجام نوار مغز می‌گردید، ما کلینیک پزشک اول را به شما پیشنهاد می‌کنیم. پزشکان مغز و اعصاب باتجربه و بسیار ماهر این مرکز می‌توانند این آزمایش را به‌درستی انجام دهند و از آن برای تشخیص بیماری‌های شما استفاده کنند.

نوار مغز eeg

همچنین بخوانید
رایج ترین بیماری های مغز و اعصاب | علل بیماری های نورولوژیکی که باید بشناسید! پزشک مربوط به بیماری های مربوط به مغز و اعصاب
پادرد عصبی دلایل گوناگونی دارد در این مقاله به علائم و دلایل پادرد عصبی پرداخته ایم و به توصیه های لازم اشاره کرده ایم
دلایل زیادی وجود دارد برای دست درد عصبی دست راست و چپ در این مقاله به صورت کامل به علائم و دلایل و نحوه درمان دست درد عصبی پرداخته ایم
تومور مغزی خوش خیم که به آن تومور غیرسرطانی هم گفته می‌شود، شامل توده‌ای غیرطبیعی است که در آن سلول‌ها با سرعت کم در مغز در حال رشد و تکثیر ‎هستند.

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید

captcha


امتیاز: