اختلال خواندن (دیسلکسیا) چیست؟

اختلال خواندن چیست و چه عللی سبب بروز این عارضه در بدن انسان می‌شود؟ اگر شما یا اطرافیانتان درگیر این بیماری هستید و به دنبال روشی برای درمان و کنترل آن می‌گردید؛ پیشنهاد می‌کنیم که تا پایان این مقاله از پزشک مغز همراه ما باشید و اطلاعات مفیدی پیرامون اختلال خواندن یا بیماری دیسلکسیا به دست آورید.

انواع اختلال خواندن کدامند؟

یکی از متداول‌ترین انواع اختلال یادگیری ، اختلال خواندن یا دیسلکسیا است که افراد مبتلا به آن حین مطالعه و روخوانی متن، دچار مشکل می‌شوند. به طور مثال هجی کردن کلمات، درک مفهوم جملات و حتی تلفظ واژگان برای آن‌ها دشوار است. علاوه بر این، عارضه مذکور انواع مختلفی دارد که در دو گروه زیر طبقه بندی می‌شوند:

  • دیسلکسیا نوع ۱: فرد مبتلا به این عارضه در رمزگشایی کلمات مشکل خواهد داشت.
  • دیسلکسیا نوع ۲: فرد مبتلا قادر به درک سریع مفهوم جملات نخواهد بود.

اختلال خواندن چیست

علائم اختلال دیسلکسیا کدامند؟

معمولا افرادی که مبتلا به دیسلکسیا هستند، علائمی دارند که با توجه به عادت و لحن خوانش آن‌ها می‌توان تا حدودی به وجود چنین عارضه‌ای پی برد. برخی از شایع‌ترین علائم آن عبارت‌اند از:

  • سرعت عمل کودک در خوانش متن، نسبت به سایر همسالان خود کمتر است یا اغلب اوقات به دلیل عدم درک مفهوم متون، از روخوانی پرهیز می‌کند.
  • حین تلفظ کلمات، یکسری از حروف را به طور معکوس می‌خواند یا در تشخیص آن با مشکل مواجه می‌شود.
  • برخی از آن‌ها قادر به فهم ماهیت آنچه می‌خوانند نیستند، یا حتی نسبت به افراد دیگر، در پردازش و درک مطلب عملکرد کندی دارند.
  • کودکانی که مبتلا به اختلال دیسلکسیا هستند، ممکن است در یادگیری زبان جدید هم مشکل داشته باشند و با افزایش سن و رسیدن به دوران بلوغ، همچنان از مطالعه و خواندن پرهیز کنند، چرا که به نظر آن‌ها این عمل بسیار سخت و طاقت فرساست.
  • اگر سوالی راجع به مطلبی که خوانده از او پرسیده شود، احتمال دارد پاسخ درستی ندهد، زیرا در صورت ابتلا به دیسلکسیا؛ مفهوم متن را به خوبی درک نمی‌کند.

علت بروز اختلال خوانش پریشی چیست؟

عوامل مختلفی در بروز این اختلال نقش دارد که یکی از مهم‌ترین آن‌ها ژنتیک و وراثت است. با توجه به آمار چند سال اخیر، بیش از ۸۰ درصد کودکانی که مبتلا به این عارضه هستند، در خانواده‌ای متولد شده‌اند که یکی دیگر از اعضای آن هم این مشکل را دارد. ضمناً بروز اختلال در کروموزوم‌های ۱۸، ۱۵، ۶، ۳ و ۲ هم ممکن است سبب ایجاد چنین وضعیتی در مغز شود. وجود تعداد نورون‌های کمتر در نیمکره چپ مغز هم موجب ابتلا به این مسئله خواهد شد.

علاوه بر این، اگر فردی در حس شنیداری و دیداری دچار ضعف شود، حین مطالعه و خواندن متن هم با مشکل مواجه خواهد شد. به همین خاطر ابتلا به خوانش پریشی باید توسط یک فرد متخصص تایید شود و صرفا با مشاهده علائم ظاهری، توسط شخص شما قابل تشخیص نخواهد بود.

اختلال خواندن چگونه تشخیص داده می شود؟

پیش از درمان اختلال خواندن، باید شدت عارضه و صحت وجود آن در بدن فرد به درستی تشخیص داده شود؛ چرا که برخی بیماری‌ها علائم مشابهی با دیسلکسیا دارند و در صورت عدم تشخیص صحیح، درمان آن به درستی انجام نخواهد شد. بنابراین در ادامه قصد داریم شما عزیزان را با چند مورد از بهترین روش‌های تشخیص این عارضه آشنا کنیم تا اگر سوالی در این باره دارید، برطرف شود.

آزمون سیاهه

یکی از روش‌های رایج و محبوب برای تشخیص بیماری، آزمون سیاهه است که توسط محققان ایرانی ابداع شده است. این آزمون براساس میزان سواد افراد، طبقه‌بندی شده است و سیاهه‌ای که در اختیار فرد قرار می‌گیرد، متناسب با مقطع تحصیلی او خواهد بود. این آزمون شامل یک متن ۱۰۰ کلمه‌ای و چند سوال است که توسط کارشناس مربوطه مطرح خواهد شد و کودک شما باید به آن پاسخ دهد. در نهایت با توجه به سطح کیفی خوانش متن و صحت پاسخ سوالات، فرد مورد نظر براساس پارامترهای تشخیص دیسلکسیا غربال می‌شود.

درک مطلب

هدف از پرسش سوالات در روش قبلی این بود که تشخیص داده شود آیا کودک درکی‌ از متنی که خوانده بود، دارد یا خیر! به همین خاطر در روش درک مطلب هم یک متن به کودک داده می‌شود تا آن را بخواند. پس از مطالعه، کودک باید قادر باشد تا هر آنچه از متن برداشت کرده است را توضیح دهد. اگر نتواند حق مطلب را به خوبی ادا کند، کارشناس مربوطه مفهوم متن را به او توضیح خواهد داد و در صورتیکه با توضیحات او، مفهوم نوشته‌ها را بفهمد، احتمال اینکه به اختلال خواندن مبتلا باشد، وجود خواهد داشت.

دیسلکسیا

توجه به عادات رفتاری

یک راهکار دیگر برای تشخیص علائم اختلال خواندن این است که به عادات رفتاری فرزند خود توجه کنید. معمولا کودکانی که مبتلا به این اختلال هستند؛ در تشخیص زمان و تاریخ یا فهمیدن معنی کلمات جدید مشکل دارند. همچنین قادر به خواندن جملات متوالی نیستند و حین مطالعه، خطی که در حال خواندن آن بودند را گم می‌کنند. همچنین در تلفظ کلماتی که دارای حروف استثنا باشند، دچار اشتباه می‌شوند.


مطالعه بیشتر: خدمات مشاوره کودک و نوجوان 


روش های درمان اختلال دیسلکسیا کدامند؟

در رابطه با درمان اختلال دیسلکسیا باید بگوییم که متاسفانه تا به امروز هیچ راه حل مطمئنی جهت رفع کامل این بیماری پیدا نشده است، اما روش‌هایی وجود دارد که به کمک آن می‌توان تا حدودی عوارض ناشی از آن را کنترل کرد و سطح کیفی زندگی بیمار را بهبود بخشید. از این‌روی در ادامه چند مورد از راه‌های درمانی پزشکی‌ و غیر پزشکی خوانش پریشی را خدمت شما عزیزان معرفی خواهیم کرد تا با مشورت پزشک و ایجاد یک برنامه درمانی استاندارد، بتوانید تا حد امکان اثرات این اختلال را مدیریت کنید.

درمان پزشکی اختلال خواندن

درمان پزشکی این عارضه شامل روش‌هایی است که با استفاده از دارو یا تجهیزات پزشکی می‌توان مشکلات ناشی از نارسا خوانی را کاهش داد و اضطراب و استرس بیمار را کنترل کرد. برخی از رایج‌ترین درمان‌های پزشکی خوانش پریشی، نوروفیدبک، درمان با دارو و اورتون گلینگهام است. همچنان همراه ما باشید تا به بررسی ویژگی‌های هر یک از این روش‌ها بپردازیم.

نوروفیدبک

یکی از بهترین روش‌های درمان پزشکی اختلال یادگیری، نوروفیدبک است که به طور مستقیم روی سلول‌های مغزی اثر می‌گذارد و تکنیک‌های آن براساس علم روانشناسی است. علاوه بر این، نوروفیدبک روش مناسبی برای درمان بیماری‌های مشابهی نظیر دیس پراکسیا است و اغلب مشکلات عصبی و روانی به واسطه آن درمان می‌شود. دستگاه با انتشار امواج در بین سلول‌های مغز، عملکرد آن‌ها را بهبود می‌بخشد. امروزه بسیاری از کودکان بزرگسالانی که درگیر‌ نارساخوانی هستند، با بهره‌مندی از این روش، قادر به مبارزه با این بیماری هستند و آسوده‌تر از گذشته به زندگی خود ادامه می‌دهند.

اورتون گلینگهام

با آموزش ارتباطات بین حروف و صدا به فردی که درگیر اختلال خواندن است، می‌توان طی مراحل جزئی و متعدد، مهارت خواندن و هجی کردن را به او آموخت و به تدریج با تسلط بر هر یک از مهارت‌ها، سراغ آموزش بعدی رفت تا مراحل به اتمام برسد. این روش بر پایه نحوه یادگیری زبان کودک است و با صبر حوصله می‌توان اثرات خوانش پریشی را در ذهن بیمار کاهش داد.

درمان با دارو

یکی دیگر از روش‌های درمان اختلال نوشتن و خواندن، با استفاده از دارو است که تاثیر مستقیمی بر ماهیت بیماری نمی‌گذارد، بلکه علائم جانبی آن نظیر استرس، بیش‌فعالی، عدم تمرکز در کودکان و... را بهبود می‌بخشد.


مطالعه بیشنر: روانشناس کودک و نوجوان


درمان غیر پزشکی اختلال خواندن

علاوه بر انواع روش درمان پزشکی اختلال خواندن، در ادامه چند مورد از راهکارهای درمان خانگی و غیر پزشکی را نیز خدمت شما عزیزان شرح خواهیم داد تا به درک بهتری از وظایف والدین در قبال فرزندی که به این عارضه مبتلا است، دست یابید.

تشویق کودک به مطالعه و خواندن

شما باید به دنبال روش‌هایی باشید که شور و اشتیاق خواندن را در وجود فرزندتان تقویت کند. در واقع می‌توانید او را به خواندن تشویق کنید و برنامه‌ای برای مطالعه او تدارک ببینید. حتی برای کمک به حفظ استمرار و پیوستگی فرزندتان در این مسیر، می‌توانید با تهیه جایزه و خوراکی‌های مورد علاقه‌اش، او را امیدوارتر کنید.

اختلال دیسلکسیا

افزایش تعامل و گفتگو

مسلما شما به عنوان سرپرست کودک، بهترین حامی او خواهید بود و در وهله بعدی، معلم فرزندتان می‌تواند نقش موثری در بهبود وضعیت او ایفا کند. بنابراین پیشنهاد می‌کنیم که در این باره با معلم کودکتان مشورت کنید و با تهیه یک برنامه هماهنگ شده، روند بهبود علائم اختلال خواندن را سرعت ببخشید.

خوانش با صدای رسا

یک روش دیگر برای درمان غیر پزشکی اختلال دیسلکسیا، مطالعه با صدای بلند است. حداکثر از ۶ ماهگی فرزندتان، خواندن کتاب برای او را شروع کنید یا به اتفاقِ هم، کتاب‌های صوتی گوش دهید. سپس با افزایش سن فرزند خود می‌توانید با یکدیگر علاوه بر شنیدن داستان، متون مرتبط با کتاب‌های صوتی را نیز مطالعه کنید.

جمع‌بندی

در این مطلب به بررسی ماهیت اختلال خواندن  پرداختیم و توضیح دادیم که چه عواملی در بروز این بیماری نقش دارند. همچنین نحوه درمان و کنترل آن را خدمت شما عزیزان شرح دادیم تا به خوبی از پس مشکلات ناشی این عارضه برآیید. لطفا تجربیات و پیشنهادات خود را پیرامون موضوع مطرح شده، در بخش نظرات با ما و سایر کاربران گرامی به اشتراک بگذارید. از اینکه تا پایان همراه ما بودید، صمیمانه سپاسگزاریم.

همچنین بخوانید
نارکولپسی یک اختلال مربوط به دستگاه عصبی است که بر کنترل خواب و بیداری اثر می کند. جهت آشنایی با علائم، علل، تشخیص و درمان اختلال حمله خواب این مقاله را مطالعه فرمایید.
سندروم دم اسبی یک بیماری عصبی و نخاعی است که در قسمت انتهای ستون فقرات فرد بیماری بروز می کند. در این مقاله با علائم، علل، نحوه تشخیص و درمان سندرم CES آشنا شوید
بی اختیاری ادرار عارضه ای است که فرد مبتلا به آن کنترل مثانه خود را از دست می دهد. با مطالعه این مطلب، با علائم، علل، روش های تشخیص و درمان بی اختیاری ادراری آشنا شوید.
اختلال نعوظ چیست و چگونه درمان می شود؟علائم، علل،عوارض و نحوه تشخیص اختلال عملکرد نعوظ کدامند؟ با مطالعه این مطلب از پزشک مغز به طور کامل با حالت نعوظ(ارکشن) آشنا شوید.

دیدگاه خود را با ما در میان بگذارید

captcha


امتیاز: